"Skarb Państwa pozywany jest 15 razy na dzień"
MARCIN DZIURDA o procesach o odszkodowania - Do sądów wpłynęły pierwsze pozwy zbiorowe przeciwko Skarbowi Państwa. W sumie powodowie domagają się już ponad 75 mln zł. To chyba duże niebezpieczeństwo dla Skarbu Państwa?
Na pewno możliwość składania pozwów zbiorowych może stanowić zachętę do pozywania Skarbu Państwa. Takie było zresztą założenie nowej instytucji ma ułatwić dochodzenie roszczeń przeciwko wielkim korporacjom, ale przeciwko Skarbowi Państwa także.
Jak Prokuratoria przygotowuje się do pozwów zbiorowych?
Sądzę, że nikt nie jest w stanie dziś przewidzieć, jak sprawdzą się w praktyce. Trzeba pamiętać, że pozew zbiorowy to tylko ułatwienie formalne i nie zwalnia od udowodnienia szkody, podstawy odpowiedzialności pozwanego w tym przypadku Skarbu Państwa i związku przyczynowego. Mam wrażenie, że w niektórych przypadkach postępowania grupowe mogą trwać bardzo długo, ponieważ każdy z powodów będzie musiał wykazać, że w jego przypadku te wszystkie przesłanki zostały spełnione.
Jak często pozywany jest Skarb Państwa?
Liczba nowych spraw sądowych, które dotarły do Prokuratorii Generalnej w ciągu pierwszych sześciu miesięcy tego roku, wynosi 2625 czyli trzykrotnie więcej niż w tym samym okresie w 2009 roku. Wtedy wpłynęło 829 spraw.
Kto tak masowo pozywa Skarb Państwa?
Głównie osoby osadzone w zakładach karnych i aresztach śledczych.
Skarżą się na ciasnotę w celach?
Między innymi. Jednak samo naruszenie normy 3 mkw. na jednego osadzonego nie może powodować automatycznie zasądzenia odszkodowania dla osoby osadzonej. Dlatego więźniowie skarżą się na nieodpowiednie warunki w zakładach karnych. Jednak wygrywamy zdecydowaną większość takich spraw i jedynie w bardzo niewielu przypadkach sąd zasądza pewne kwoty.
Jak wysokie?
Zwykle w granicach kilku tysięcy złotych.
W jakich sytuacjach sądy orzekają o wypłacie zadośćuczynienia?
Wtedy gdy rzeczywiście doszło do naruszenia dóbr osobistych osoby osadzonej.
Czy mógłby pan podać kilka przykładów?
Nie chciałbym prowokować kolejnych pozwów. Po jednej informacji prasowej o sprawie przegranej musimy się liczyć z kolejną falą pozwów. Sprzyja temu fakt, że wiele sądów niemal automatycznie zwalnia osoby osadzone z opłat sądowych. W takiej sytuacji dla powoda nie ma znaczenia, czy domaga się 10 tysięcy, czy 10 milionów złotych nie musi zastanawiać się, czy dochodzona kwota ma jakikolwiek uzasadnienie. W ramach obowiązujących przepisów występujemy jednak do sądów, by stosowały te instrumenty, które pozwalają obciążyć kosztami chociażby w części osoby, które wnoszą bezzasadne pozwy z żądaniem ogromnych kwot.
Oprócz procesów o te odszkodowania są również i inne. Czy radcowie Prokuratorii podołają im?
Radców jest obecnie 80. Mimo trzykrotnie szybszego napływu nowych spraw zatrudnienie pozostało praktycznie niezmienione. Poważnie zagraża to już funkcjonowaniu Prokuratorii, która przecież prowadzi ponad 4200 spraw przeciwko Skarbowi Państwa na łączną kwotę ponad 15 mld złotych. Dlatego wystąpiłem do ministra finansów o środki na nowe etaty w Prokuratorii.
Osobną kwestią są wynagrodzenia radców Prokuratorii. Zgodnie z ustawą powinny być porównywalne z wynagrodzeniami sędziów sądów okręgowych. Tymczasem wynagrodzenia sędziów w roku 2009 r. w sposób zauważalny choć moim zdaniem jeszcze niewystarczający wzrosły, zaś wynagrodzenia radców Prokuratorii Generalnej pozostały praktycznie bez zmian.
Jak rozstrzygnęły się spory ze starostwami o zwrot opłat za wydanie kart pojazdów? W tej sprawie wypowiedział się nasz Trybunał Konstytucyjny, ETS i NSA. Jest jedna linia orzecznicza opłata określona w rozporządzeniu była zbyt wygórowana.
Niektóre sądy zasądzały zwrot opłaty od powiatów. Obecnie niektóre z powiatów domagają się, aby Skarb Państwa zwrócił im te kwoty, które one zwróciły właścicielom pojazdów. Moim zdaniem bezzasadnie. Powiaty otrzymały pewne kwoty, które na skutek wyroku TK uznającego je za nienależne musiały zwrócić. Nie poniosły zatem żadnej szkody.
Ale samorządy już te pieniądze dawno wydały na inne inwestycje. Poza tym Trybunał stwierdził błąd popełniony przez przedstawiciela władzy!
Nie jest to jednak wystarczająca podstawa odpowiedzialności. Zresztą 10 maja zapadł już pierwszy wyrok w takiej sprawie. Sąd oddalił pozew powiatu Ostrów Wielkopolski. W uzasadnieniu podkreślił, że jeśli podmiot uzyskuje bez podstawy prawnej jakąś korzyść kosztem innej osoby, to jest zobowiązany do jej zwrotu. A korzyść uzyskał powiat kosztem właścicieli pojazdów. Na rozstrzygnięcie czekają kolejne analogiczne sprawy.
*Marcin Dziurda
doktor nauk prawnych, w latach 20052006 pełnomocnik do spraw organizacji Prokuratorii Generalnej, obecnie jej prezes
źródło: gazetaprawna.pl
Odszkodowania Olsztyn Pozwolenie na budowę nie chroni przed rozbiórką domuJeżeli pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem prawa, inwestor musi rozebrać wybudowany dom. By uzyskać odszkodowanie od starosty, właściciel powinien udowodnić błędy organu administracji. Likwidacja pozwoleń na budowę zwiększa ryzyko prowadzenia inwestycji uważają eksperci.
czytaj dalej...Odszkodowania dla wywłaszczanych, szybciej i więcejGdy przed wywłaszczeniem nieruchomości nastąpi jej zajęcie, właściciel otrzyma zaliczkę na poczet przyszłej należności.
czytaj dalej...Przy pozwach zbiorowych firmy mogą zbankrutowaćDziesięciu poszkodowanych wystarczy do prowadzenia postępowania grupowego. Pasażerowie będą mogli wspólnie żądać odszkodowania za odwołany pociąg. 60 proc. firm uważa, że pozwy zbiorowe nie będą miały wpływu na ich działalność.
czytaj dalej...Jak samorząd może szybko pozyskać nieruchomość pod inwestycje publiczneNajczęstszym sposobem pozyskiwania nieruchomości przez gminy, powiaty i województwa są wywłaszczenia. Jednostki samorządu terytorialnego mogą także nabywać nieruchomości pod swoje inwestycje przez ich wykup lub podział. Decyzję o wywłaszczeniu podejmuje starosta. Przed jej wydaniem musi on przeprowadzić rokowania z właścicielem oraz rozprawę administracyjną. Przy wywłaszczeniach na inwestycje pod drogi publiczne czy te związane z Euro 2012 decyzja o lokalizacji zastępuje decyzję wywłaszczeniową, a inwestor może od razu zająć teren pod budowę. W każdym przypadku właścicielowi przysługuje odszkodowanie za utraconą nieruchomość.
czytaj dalej...10 tys. euro odszkodowania za trwające 15 lat postępowanie10 tys. odszkodowania przyznał Trybunał w Strasburgu kobiecie, która poskarżyła się na trwające ponad 15 lat przed polskimi sądami postępowanie o zwrot działki w Warszawie, na której stoi obecnie hotel Metropol.
czytaj dalej...Pacjent ma prawo domagać się odszkodawania nawet od zadłużonego szpitalaPacjent, który został zainfekowany podczas leczenia w szpitalu żółtaczką lub gronkowcem, ma prawo do odszkodowania, renty oraz zadośćuczynienia.
czytaj dalej...Gdy państwo źle działa, to płaci - klienci upadłych biur podróży w walce o odszkodowaniaSeria bankructw biur podróży może zapoczątkować lawinę wniosków do sądu, aby zwrot kosztów poniesionych przez ich klientów pokrył Skarb Państwa. Obywatele mogą skarżyć władze o niedopełnienie obowiązku ochrony ich interesów.
czytaj dalej...Odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości na cele publiczne będą wyższeZMIANA PRAWA - Jeżeli nie została ustanowiona służebność przesyłu, wystarczy decyzja starosty, aby przedsiębiorstwo energetyczne weszło na teren prywatny w celu naprawienia i konserwacji sieci.
czytaj dalej...Odszkodowanie przysługuje tylko za utracony bagażPasażerowi samolotu należy się rekompensata jedynie za wartość utraconego bagażu. Za krzywdę z tym związaną już nie.
czytaj dalej...Za bezprawną decyzję urzędnik zapłaci samOdpowiedzialność majątkową za decyzje wydane z rażącym naruszeniem prawa będą ponosiły nie tylko instytucje państwowe, lecz także wydający je urzędnicy. Funkcjonariusz publiczny, który swoim zachowaniem wyrządzi szkodę, będzie musiał zwrócić wypłacone przez państwo odszkodowanie
czytaj dalej...Jakie będą konsekwencje wyroku ETS w sprawie ustawy hazardowejFirmy, które zgodnie z ustawą hazardową nie otrzymały pozwoleń na prowadzenie gier na automatach, mogą ubiegać się o odszkodowania - uznał Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Zakwestionowanie przepisów byłoby podstawą do odszkodowań - uważa wiceminister finansów Jacek Kapica.
czytaj dalej...Odszkodowania w Polsce idą w milionyAż o 40 procent w porównaniu z 2009 rokiem wzrosła liczba wniosków o odszkodowania. Ponad 60 proc. z nich dotyczy rekompensat i zadośćuczynienia za szkody poniesione w wypadkach samochodowych.
czytaj dalej...Mniejsza wypłata za grunt ze służebnościąZgodnie ze specustawą o inwestycjach drogowych odszkodowanie za ograniczone prawo rzeczowe, które wygasło w wyniku wywłaszczenia nieruchomości, otrzyma osoba, której to prawo przysługiwało.
czytaj dalej...Będą odszkodowania dla pasażerów opóźnionych autokarówTak jak w transporcie lotniczym, kolejowym i morskim, także w regularnych połączeniach autokarowych pasażerom będą przysługiwały odszkodowania za opóźnienia albo odwołane wyjazdy. We wtorek w nocy eurodeputowani porozumieli się w tej sprawie z rządami "27".
czytaj dalej...Państwo zapłaci za tłok w celachSkazanym należą się odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych, jeśli są przetrzymywani w celach, w których na jednego więźnia przypada mniej niż 3 metry kwadratowe. A takich skazanych jest w Polsce wielu.
czytaj dalej...PKP zapłaci pasażerom odszkodowania za opóźnienia pociągówPodróżni nie mogą od razu liczyć na odszkodowanie za opóźnienie pociągu. Ekwiwalent przysługuje, gdy przewoźnik naraził podróżującego na wydatki. Od 2011 roku za ponaddwugodzinne opóźnienie będzie zwrot połowy ceny biletu.
czytaj dalej...70 proc. zaliczki w przypadku wywłaszczeniaWłaściciel nieruchomości, która zostanie przeznaczona pod inwestycje publiczne, będzie mógł uzyskać odszkodowanie za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku jej zajęcia.
czytaj dalej...TK rozstrzygnie, kto może ubiegać się o świadczenie deportacyjneCzy deportowani w czasie wojny do pracy przymusowej w granicach państwa polskiego sprzed 1 września 1939 roku mogą ubiegać się o odszkodowanie - rozstrzygnie 7 grudnia Trybunał Konstytucyjny. Wniosek o zbadanie konstytucyjności przepisów ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym skierował do TK Rzecznik Praw Obywatelskich.
czytaj dalej...Uważaj, kupując auto od niemieckiego dileraKruczki prawne zagranicznych dilerów pozbawiają nabywców używanych aut odszkodowania, a niezrozumiałe dla Polaków klauzule często wyłączają możliwość reklamowania auta. Dodatkowo, spór polskiego kupca z niemieckim komisem najczęściej rozstrzyga zagraniczny sąd.
czytaj dalej...Polskie firmy nie dbają o ochronę wynalazkówTylko 7 proc. przedsiębiorców rejestruje w Urzędzie Patentowym innowacyjne rozwiązania. Polski przedsiębiorca musi czekać średnio aż 3,5 roku na zarejestrowanie swojego wynalazku. Za naruszenie praw własności przemysłowej grożą wysokie odszkodowania oraz procesy karne.
czytaj dalej...Gość hotelowy ma prawo do odszkodowania za utratę swoich rzeczyHotele, pensjonaty i ośrodki wypoczynkowe ponoszą odpowiedzialność za rzeczy wniesione przez gości. Prowadzący hotel musi przyjąć na przechowanie pieniądze, papiery wartościowe i cenne przedmioty.
czytaj dalej...Jakie odszkodowanie za nieudany urlopAby uniknąć procesów z biurem podróży po powrocie z nieudanego urlopu, warto przed wyborem wycieczki przyjrzeć się dokładnie proponowanym ofertom. Najważniejsze są te postanowienia, w których organizator wyjazdu gwarantuje ochronę praw podróżujących konsumentów.
czytaj dalej...Postępowanie egzekucyjne: Trzeba udowodnić bezprawność działania komornikaJeżeli żąda się od komornika odszkodowania za niezgodne z prawem prowadzenie egzekucji, trzeba wykazać bezprawność jego działania i poniesioną w związku z tym szkodę. W przeciwnym wypadku roszczenie jest bezzasadne.
czytaj dalej...Precedensowy wyrok - Skarb Państwa zapłaci za szkody łosia w prywatnym lesiePonad 2,3 tys. zł odszkodowania ma zapłacić Skarb Państwa rolnikowi za szkody, jakie w jego lesie wyrządziły łosie - orzekł Sąd Rejonowy w Białymstoku. To precedensowa sprawa. Na jej rozstrzygnięcie czeka wielu rolników, którym łosie niszczą lasy.
czytaj dalej...Nie każdy pacjent dostanie 100 tys. zł odszkodowania za błędy lekarskiePrzy ustalaniu wysokości odszkodowania dla pacjenta, który ucierpiał w wyniku leczenia szpitalnego, ubezpieczyciel weźmie pod uwagę stopień pogorszenia zdrowia i życia oraz uciążliwość dalszego leczenia.
czytaj dalej...